Vrijstelling voor overdracht van familiale ondernemingen en vennootschappen

Context en beleidsdoelstelling

Sinds 1 januari 2012 geldt er in het Vlaamse Gewest een nieuwe regeling voor overdrachten van familiale ondernemingen en vennootschappen. De bedoeling van deze nieuwe regeling is om bedrijfsleiders actief aan te zetten om tijdens hun leven reeds na te denken over hun opvolging. Om dit te stimuleren bestaat er een vrijstelling van schenkbelasting voor het schenken van deze familiale ondernemingen en vennootschappen. Mocht een bedrijfsleider voor hij kan schenken, overleden zijn, dan bestaat er een verlaagd tarief in erfbelasting.

Wat?

Het gaat om een volledige vrijstelling van schenkbelasting. De toepassingsvoorwaarden zijn identiek aan die voor de toepassing van het verlaagd tarief van erfbelasting voor overdrachten van familiale ondernemingen of vennootschappen.

Voorwaarden

  • Familiaal karakter van de onderneming of vennootschap

Enkel voor familiale ondernemingen of vennootschappen geldt het verlaagd tarief van erfbelasting:

  • Participatievoorwaarde

De erflater moet:

  • als het een onderneming betreft, de goederen die hij wenst na te laten beroepsmatig geïnvesteerd hebben.
  • als het een vennootschap betreft, minstens 50% van de aandelen in volle eigendom bezitten.
    • Als de erflater samen met een andere aandeelhouder eigenaar is van de vennootschap, volstaat het dat hij 30% van de aandelen in volle eigendom heeft, indien hij samen met de andere aandeelhouder samen 70% van de aandelen van de vennootschap in volle eigendom heeft.
    • Als de erflater samen met twee andere aandeelhouders eigenaar is van de vennootschap, volstaat het dat hij 30% van de aandelen in volle eigendom heeft, indien hij samen met de twee andere aandeelhouders samen 90% van de aandelen van de vennootschap in volle eigendom heeft.
  • Geen onroerende goederen hoofdzakelijk voor bewoning aangewend of bestemd of geen vennootschap zonder reële economische activiteit

Vennootschappen zonder enige reële economische activiteit kunnen niet onder de gunsttarieven worden overgedragen. Of een vennootschap reële economische activiteit heeft, wordt nagegaan op basis van twee parameters.

Een vennootschap wordt beschouwd als zonder enige reële economische activiteit als tegelijkertijd:

  • de bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen (code 62 van de resultatenrekening)  een percentage gelijk of lager dan 1,50% uitmaken van de totale activa (code 20/58 van de balans);
  • de terreinen en gebouwen (code 22 van de balans) meer dan 50% uitmaken van het totaal actief (code 20/58 van de balans).

Formaliteiten

Om de vrijstelling te genieten moeten de volgende stukken binnen zeven dagen (vanaf de werkdag die volgt op de datum van registratie van de authentieke akte van de schenking) bij de Vlaamse Belastingdienst ingediend zijn:

  1. kopieën van de goedgekeurde jaarrekeningen van de drie boekjaren die voorafgaan aan de authentieke akte van de schenking, opgemaakt overeenkomstig de boekhoudwetgeving die van kracht is op de plaats waar de maatschappelijke zetel gevestigd is als de maatschappelijke zetel van de onderneming of vennootschap niet in België ligt;

  2. kopieën van het rechtsgeldige aandelenregister of, bij gebrek daaraan, de door alle aandeelhouders ondertekende notulen van de laatste algemene vergadering die voorafgaat aan de authentieke akte van schenking, waaruit op ondubbelzinnige wijze de participaties blijken;

  3. een kopie van de laatste door de schenker ingediende fiscale aangifte voor de personenbelasting wat familiale ondernemingen betreft;

  4. een kopie van de gecoördineerde statuten, zoals die van toepassing zijn op de datum van de authentieke akte van de schenking.

In geval van verzending van deze stukken met een aangetekende brief, geldt de datum van de poststempel op het verzendingsbewijs als datum van de indiening.

Voorwaarden te vervullen na de schenking

Om te kunnen blijven genieten van de vrijstelling zal gedurende een periode van 3 jaar na de authentieke akte van schenking dienen voldaan te blijven aan volgende voorwaarden, naar gelang het een onderneming dan wel een vennootschap betreft:

  • Voor een familiale onderneming:

◦ Zij dient haar activiteit ononderbroken verder te zetten.

◦ De onroerende goederen van de onderneming die met de vrijstelling werden overgedragen, mogen niet hoofdzakelijk tot bewoning te worden aangewend of bestemd.

  • Voor een familiale vennootschap:

◦ De activiteit dient ononderbroken behouden te blijven en er dient door de vennootschap elk boekjaar een jaarrekening te worden neergelegd.

◦ De vennootschap mag geen vennootschap zonder reële economische activiteit worden.

◦ Het kapitaal mag niet dalen door uitkeringen of terugbetalingen. Mocht dit toch het geval zijn, zullen deze uitkeringen of terugbetalingen belast worden aan de normale tarieven.

◦ De vennootschap dient haar maatschappelijke zetel binnen de EER te behouden.

De Vlaamse Belastingdienst zal na verloop van 3 jaar nagaan of aan alle voorwaarden wel degelijk was voldaan. Indien dit niet het geval was, vervalt de vrijstelling en zullen de normale tarieven worden toegepast.

Indien de begiftigde zelf vaststelt dat niet langer voldaan is aan de voorwaarden, kan hij dit zelf melden aan de Vlaamse Belastingdienst via het hiertoe bestemde formulier dat kan teruggevonden worden op dit Belastingportaal. Ook in dit geval zal de vrijstelling vervallen en zullen de normale tarieven worden toegepast.